UPI MDR ਚਾਰ੍ਜ ਕਾ ਸਚ: ਕ੍ਯਾ ਅਬ UPI ਸੇ ਪੇਮੇਂਟ ਕਰਨੇ ਪਰ ਪੈਸੇ ਕਟੇਂਗੇ? ਜਾਨਿਏ RBI ਔਰ NPCI ਕੇ ਨਏ ਨਿਯਮ
ਭਾਰਤ ਭਰ ਮੇਂ ਆਮ ਉਪਭੋਕ੍ਤਾਓਂ ਔਰ ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਦੈਨਿਕ ਖੁਦਰਾ ਲੇਨਦੇਨ ਪਰ UPI ਭੁਗਤਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਮੁਫ਼੍ਤ ਬਨਾ ਹੁਆ ਹੈ।
ਤ੍ਵਰਿਤ ਸਚ: ਕ੍ਯਾ ਆਪਕੋ UPI ਪਰ ਕੋਈ ਚਾਰ੍ਜ ਦੇਨਾ ਹੋਗਾ?
₹0 ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ (100% ਮੁਫ਼੍ਤ)
ਕਿਰਾਨਾ, ਸ਼ੋਪਿਂਗ ਯਾ ਓਨਲਾਇਨ ਪੇਮੇਂਟ ਪਰ ਕੋਈ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਚਾਰ੍ਜ ਨਹੀਂ।
ਅਸੀਮਿਤ ਮੁਫ਼੍ਤ
ਪਰਿਜਨੋਂ, ਦੋਸ੍ਤੋਂ ਕੋ ਪੈਸੇ ਭੇਜਨੇ ਯਾ ਕਿਰਾਯਾ ਦੇਨੇ ਪਰ ₹0 ਚਾਰ੍ਜ।
ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਛੂਟ
ਮਾਸਿਕ ₹1 ਲਾਖ ਤਕ ਸਂਗ੍ਰਹ ਯਾ ₹2,000 ਤਕ ਕੇ ਬਿਲ ਪਰ 0% MDR।
ਹਾਲ ਕੇ ਦਿਨੋਂ ਮੇਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡਿਯਾ, ਵ੍ਹਾਟ੍ਸਏਪ ਗ੍ਰੁਪ੍ਸ ਔਰ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲੋਂ ਪਰ ਯਹ ਅਫ਼ਵਾਹ ਤੇਜ਼ੀ ਸੇ ਫੈਲੀ ਹੈ ਕਿ ਅਬ UPI ਸੇ ਹਰ ਪੇਮੇਂਟ ਕਰਨੇ ਪਰ ਗ੍ਰਾਹਕੋਂ ਔਰ ਵ੍ਯਾਪਾਰਿਯੋਂ ਕੇ ਪੈਸੇ ਕਟੇਂਗੇ। ਇਸ ਸਨਸਨੀਖੇਜ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਕਰੋਡ਼ੋਂ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕੋਂ, ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰੋਂ ਔਰ ਮਂਡੀ ਵ੍ਯਾਪਾਰਿਯੋਂ ਕੇ ਮਨ ਮੇਂ ਯਹ ਆਸ਼ਂਕਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਯਾ ਭਾਰਤ ਕੀ ਸਬਸੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਡਿਜਿਟਲ ਪੇਮੇਂਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਾ ਮੁਫ਼੍ਤ ਦੌਰ ਸਮਾਪ੍ਤ ਹੋ ਰਹਾ ਹੈ।
ਉਪਭੋਕ੍ਤਾਓਂ ਕੋ ਅਨਾਵਸ਼੍ਯਕ ਘਬਰਾਹਟ ਸੇ ਬਚਾਨੇ ਔਰ ਸ੍ਥਿਤਿ ਕੋ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਸ੍ਪਸ੍ਟ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪੇਮੇਂਟ੍ਸ ਕੋਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਓਫ ਇਂਡਿਯਾ (NPCI) ਔਰ ਭਾਰਤੀਯ ਰਿਜ਼ਰ੍ਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ 15 ਅਕ੍ਟੂਬਰ 2026 ਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨਏ ਮਰ੍ਚੇਂਟ ਡਿਸ੍ਕਾਉਂਟ ਰੇਟ (MDR) ਢਾਂਚੇ ਕੇ ਵਿਸ੍ਤਿਤ ਨਿਯਮ ਜਾਰੀ ਕਿਏ ਹੈਂ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ ਗਾਇਡ ਮੇਂ ਹਮ ਇਨ ਨਿਯਮੋਂ ਕਾ ਬਿਂਦੁਵਾਰ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ ਤਾਕਿ ਆਪ ਜਾਨ ਸਕੇਂ ਕਿ ਵਾਸ੍ਤਵ ਮੇਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਦੇਨਾ ਹੋਗਾ ਔਰ ਕਿਸੇ ਪੂਰੀ ਛੂਟ ਮਿਲੀ ਹੈ।
1. MDR ਕ੍ਯਾ ਹੈ ਔਰ ਅਬ ਇਸ ਪਰ ਚਰ੍ਚਾ ਕ੍ਯੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ?
ਮਰ੍ਚੇਂਟ ਡਿਸ੍ਕਾਉਂਟ ਰੇਟ (MDR) ਵਹ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਹੈ ਜੋ ਬੈਂਕ ਔਰ ਪੇਮੇਂਟ ਗੇਟਵੇ ਕਂਪਨਿਯਾਂ ਡਿਜਿਟਲ ਲੇਨਦੇਨ (ਜੈਸੇ ਡੇਬਿਟ ਕਾਰ੍ਡ, ਕ੍ਰੇਡਿਟ ਕਾਰ੍ਡ ਯਾ ਵੋਲੇਟ) ਕੀ ਪ੍ਰੋਸੇਸਿਂਗ ਕੇ ਲਿਏ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ (ਦੁਕਾਨਦਾਰ) ਸੇ ਲੇਤੀ ਹੈਂ। ਪਾਰਂਪਰਿਕ ਰੂਪ ਸੇ ਸ੍ਵਾਇਪ ਮਸ਼ੀਨੋਂ (POS) ਪਰ ਵੀਜ਼ਾ ਯਾ ਮਾਸ੍ਟਰਕਾਰ੍ਡ 1.5% ਸੇ 2.5% ਤਕ MDR ਵਸੂਲਤੇ ਰਹੇ ਹੈਂ।
ਜਨਵਰੀ 2020 ਮੇਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਡਿਜਿਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਕੋ ਜਨ-ਜਨ ਤਕ ਪਹੁਁਚਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ UPI ਔਰ ਰੁਪੇ ਡੇਬਿਟ ਕਾਰ੍ਡ ਪਰ "ਜ਼ੀਰੋ MDR" ਕੀ ਨੀਤਿ ਲਾਗੂ ਕੀ ਥੀ। ਇਸ ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਕਦਮ ਨੇ ਭਾਰਤ ਮੇਂ ਫਿਨਟੇਕ ਕ੍ਰਾਂਤਿ ਲਾ ਦੀ ਔਰ ਆਜ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 15 ਅਰਬ ਸੇ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਟ੍ਰਾਂਜੇਕ੍ਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਲੇਕਿਨ ਇਸਸੇ ਬੈਂਕੋਂ ਔਰ ਪੇਮੇਂਟ ਕਂਪਨਿਯੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਸਰ੍ਵਰ ਔਰ ਸ੍ਵਿਚਿਂਗ ਕਾ ਭਾਰੀ ਖਰ੍ਚ ਉਠਾਨਾ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਹੋਨੇ ਲਗਾ ਥਾ।
ਜ਼ੀਰੋ MDR ਕੋ ਟਿਯਰ੍ਡ ਮੋਡਲ ਮੇਂ ਕ੍ਯੋਂ ਬਦਲਾ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ?
- ਸਰ੍ਵਰ ਕ੍ਸਮਤਾ ਔਰ ਨਿਰ੍ਬਾਧ ਸੇਵਾਏਂ: ਪੀਕ ਆਵਰ੍ਸ ਮੇਂ ਕਰੋਡ਼ੋਂ ਟ੍ਰਾਂਜੇਕ੍ਸ਼ਨ ਕੋ ਬਿਨਾ ਅਟਕੇ ਪ੍ਰੋਸੇਸ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਬੈਂਕੋਂ ਕੋ ਹਾਈ-ਕੈਪੇਸਿਟੀ ਡੇਟਾ ਸੇਂਟਰ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਹੋਤੀ ਹੈ।
- ਸਾਇਬਰ ਸੁਰਕ੍ਸਾ ਔਰ ਫ੍ਰੋਡ ਰੋਕਥਾਮ: ਤੇਜ਼ੀ ਸੇ ਬਢ਼ਤੇ ਸਾਇਬਰ ਫ੍ਰੋਡ ਔਰ ਫ਼ਿਸ਼ਿਂਗ ਅਟੈਕ ਕੋ ਰਿਯਲ-ਟਾਇਮ ਮੇਂ ਬ੍ਲੋਕ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਅਤ੍ਯਾਧੁਨਿਕ ਸੁਰਕ੍ਸਾ ਤਂਤ੍ਰ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
- ਵਿਤ੍ਤੀਯ ਆਤ੍ਮਨਿਰ੍ਭਰਤਾ: ਕਰਦਾਤਾਓਂ ਕੇ ਪੈਸੋਂ ਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਬ੍ਸਿਡੀ ਪਰ ਨਿਰ੍ਭਰ ਰਹਨੇ ਕੇ ਬਜਾਯ ਬਡ਼ੀ ਕਂਪਨਿਯੋਂ ਸੇ ਨ੍ਯੂਨਤਮ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਲੇਕਰ ਤਂਤ੍ਰ ਕੋ ਸ੍ਵਾਵਲਂਬੀ ਬਨਾਨਾ।
ਨਿਯਮੋਂ ਕਾ ਢਾਂਚਾ: ਭਾਰਤ ਮੇਂ 96% ਸੇ ਅਧਿਕ ਦੈਨਿਕ ਲੇਨ-ਦੇਨ ਪੂਰ੍ਣਤਃ ਸ਼ੁਲ੍ਕ-ਮੁਕ੍ਤ ਦਾਯਰੇ ਮੇਂ ਆਤੇ ਹੈਂ, ਜਿਸਸੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਪਰ ਕੋਈ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਪਡ਼ੇਗਾ।
2. ਨਏ UPI MDR ਨਿਯਮੋਂ ਕੇ 5 ਪ੍ਰਮੁਖ ਆਧਾਰ ਸ੍ਤਂਭ
NPCI ਔਰ RBI ਨੇ ਨਏ ਨਿਯਮੋਂ ਕੋ ਇਸ ਤਰਹ ਤੈਯਾਰ ਕਿਯਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਔਰ ਛੋਟੇ ਰੇਹਡ਼ੀ-ਪਟਰੀ ਵਾਲੋਂ ਪਰ ਕੋਈ ਬੋਝ ਨ ਪਡ਼ੇ, ਜਬਕਿ ਬਡ਼ੇ ਕੋਰਪੋਰੇਟ ਔਰ ਈ-ਕੋਮਰ੍ਸ ਪ੍ਲੇਟਫ਼ੋਰ੍ਮ ਸੇ ਬੁਨਿਯਾਦੀ ਢਾਂਚੇ ਕੇ ਲਿਏ ਨ੍ਯੂਨਤਮ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਲਿਯਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪਹਲਾ ਸ੍ਤਂਭ: ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ (P2P) 100% ਮੁਫ਼੍ਤ
ਦੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਯੋਂ ਕੇ ਬੀਚ (ਪਰਿਵਾਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਕਿਰਾਯਾ, ਘਰੇਲੂ ਸਹਾਯਕ ਆਦਿ) ਸੀਧੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਮੇਂ ਹੋਨੇ ਵਾਲੇ ਸਭੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਪਰ ਕੋਈ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਨਹੀਂ ਲਗੇਗਾ, ਚਾਹੇ ਆਪ ₹10 ਭੇਜੇਂ ਯਾ ₹1,00,000।
ਦੂਸਰਾ ਸ੍ਤਂਭ: ₹2,000 ਤਕ ਕੇ ਸਭੀ ਮਰ੍ਚੇਂਟ ਭੁਗਤਾਨੋਂ ਪਰ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਸ਼ੁਲ੍ਕ
ਭਾਰਤ ਮੇਂ 90% ਸੇ ਅਧਿਕ ਦੈਨਿਕ ਖੁਦਰਾ ਖਰੀਦਾਰੀ (ਸਬ੍ਜੀ, ਦੂਧ, ਚਾਯ, ਫਲ, ਓਟੋ ਕਿਰਾਯਾ, ਦਵਾਇਯਾਂ) ₹2,000 ਸੇ ਕਮ ਕੀ ਹੋਤੀ ਹੈਂ। ਇਸ ਸੀਮਾ ਤਕ ਕੇ ਕਿਸੀ ਭੀ ਭੁਗਤਾਨ ਪਰ ਵ੍ਯਾਪਾਰਿਯੋਂ ਕੋ 0% MDR ਦੇਨਾ ਹੋਗਾ।
ਤੀਸਰਾ ਸ੍ਤਂਭ: ₹1 ਲਾਖ/ਮਾਹ ਤਕ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਮੁਕ੍ਤ
ਮੁਹਲ੍ਲੇ ਕੀ ਕਿਰਾਨਾ ਦੁਕਾਨੇਂ, ਛੋਟੇ ਕਾਰੀਗਰ ਔਰ ਸ੍ਥਾਨੀਯ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ ਜਿਨਕਾ ਮਾਸਿਕ UPI ਕਲੇਕ੍ਸ਼ਨ ₹1,00,000 ਤਕ ਹੈ, ਉਨ੍ਹੇਂ MDR ਸੇ ਪੂਰੀ ਛੂਟ ਦੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨਕੇ ਖਾਤੇ ਮੇਂ ਪੂਰਾ 100% ਪੈਸਾ ਜਮਾ ਹੋਗਾ।
ਚੌਥਾ ਸ੍ਤਂਭ: ਕਿਸਿ ਏਵਂ ਆਵਸ਼੍ਯਕ ਸੇਵਾਓਂ ਪਰ ਮਾਤ੍ਰ ₹5 ਕਾ ਫ੍ਲੈਟ ਕੈਪ
ਅਤਿ-ਆਵਸ਼੍ਯਕ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰੋਂ ਜੈਸੇ ਕਿਸਿ ਇਨਪੁਟ (ਉਰ੍ਵਰਕ, ਬੀਜ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ), ਰੇਲਵੇ ਟਿਕਟ ਬੁਕਿਂਗ, ਪੇਟ੍ਰੋਲ ਪਂਪ, ਬਿਜਲੀ-ਪਾਨੀ ਬਿਲ ਔਰ ਟੇਲੀਕੋਮ ਪਰ ₹2,000 ਸੇ ਅਧਿਕ ਕੇ ਲੇਨਦੇਨ ਪਰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਕੇ ਬਜਾਯ ਅਧਿਕਤਮ ਮਾਤ੍ਰ ₹5 ਕਾ ਸਾਂਕੇਤਿਕ ਫ੍ਲੈਟ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਤਯ ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ।
ਪਾਂਚਵਾਂ ਸ੍ਤਂਭ: ਬਡ਼ੇ ਮਰ੍ਚੇਂਟ ਭੁਗਤਾਨੋਂ ਪਰ 0.4% MDR ਔਰ ₹300 ਕੀ ਅਧਿਕਤਮ ਸੀਮਾ
ਬਡ਼ੇ ਸ਼ੋਪਿਂਗ ਮੋਲ, ਲਗ੍ਜਰੀ ਬ੍ਰਾਂਡ੍ਸ ਔਰ ਬਡ਼ੀ ਈ-ਕੋਮਰ੍ਸ ਕਂਪਨਿਯੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ₹2,000 ਸੇ ਊਪਰ ਕੇ ਭੁਗਤਾਨ ਪਰ 0.4% MDR ਲਗੇਗਾ। ਸਾਥ ਹੀ ₹75,000 ਸੇ ਅਧਿਕ ਕੇ ਬਡ਼ੇ ਟ੍ਰਾਂਜੇਕ੍ਸ਼ਨ ਪਰ ਯਹ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਅਧਿਕਤਮ ₹300 ਪਰ ਸੀਮਿਤ (Capped) ਰਹੇਗਾ।
3. UPI MDR ਦਰ ਔਰ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਕਾ ਵਿਸ੍ਤਿਤ ਤੁਲਨਾਤ੍ਮਕ ਚਾਰ੍ਟ
ਨੀਚੇ ਦਿਏ ਗਏ ਚਾਰ੍ਟ ਸੇ ਸਮਝੇਂ ਕਿ ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਭੁਗਤਾਨੋਂ ਪਰ ਕ੍ਯਾ ਨਿਯਮ ਔਰ ਦਰੇਂ ਲਾਗੂ ਹੋਂਗੀ:
| ਲੇਨ-ਦੇਨ ਕਾ ਪ੍ਰਕਾਰ | ਰਾਸ਼ਿ | ਲਾਗੂ ਦਰ | ਖਰ੍ਚ ਕੌਨ ਉਠਾਏਗਾ? |
|---|---|---|---|
| ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ (P2P) | ਕੋਈ ਭੀ ਰਾਸ਼ਿ | ₹0 (ਪੂਰ੍ਣਤਃ ਮੁਫ਼੍ਤ) | ਕੋਈ ਨਹੀਂ |
| ਛੋਟਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ (< ₹1 ਲਾਖ/ਮਾਹ) | ਕੋਈ ਭੀ ਰਾਸ਼ਿ | ₹0 (ਪੂਰੀ ਛੂਟ) | ਕੋਈ ਨਹੀਂ |
| ਦੈਨਿਕ ਖੁਦਰਾ ਖਰੀਦਾਰੀ | ₹2,000 ਤਕ | ₹0 (ਸ਼ੂਨ੍ਯ MDR) | ਕੋਈ ਨਹੀਂ |
| ਆਵਸ਼੍ਯਕ ਸੇਵਾਏਂ (ਕਿਸਿ, ਰੇਲਵੇ, ਪੇਟ੍ਰੋਲ) | ₹2,000 ਸੇ ਅਧਿਕ | ਫ੍ਲੈਟ ₹5 ਅਧਿਕਤਮ | ਕੇਵਲ ਮਰ੍ਚੇਂਟ |
| ਵ੍ਯਾਵਸਾਯਿਕ P2M (ਮੋਲ, ਇਲੇਕ੍ਟ੍ਰੋਨਿਕ੍ਸ) | ₹2,001 ਸੇ ₹74,999 | 0.4% | ਕੇਵਲ ਬਡ਼ਾ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ |
| ਬਡ਼ਾ ਵ੍ਯਾਵਸਾਯਿਕ ਭੁਗਤਾਨ | ₹75,000 ਔਰ ਅਧਿਕ | ਅਧਿਕਤਮ ₹300 ਕੈਪ | ਕੇਵਲ ਸਂਸ੍ਥਾਨ |
| ਪ੍ਰੀਪੇਡ ਵੋਲੇਟ/PPI ਸੇ ਮਰ੍ਚੇਂਟ QR | ₹2,000 ਸੇ ਅਧਿਕ | 1.1% ਇਂਟਰਚੇਂਜ | ਕੇਵਲ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ |
4. ਅਫ਼ਵਾਹ ਬਨਾਮ ਹਕੀਕਤ: ਵਾਯਰਲ ਦਾਵੋਂ ਕੀ ਪਡ਼ਤਾਲ
ਆਇਏ ਉਨ ਪ੍ਰਮੁਖ ਅਫ਼ਵਾਹੋਂ ਕੀ ਪਡ਼ਤਾਲ ਕਰੇਂ ਜੋ ਇਸ ਸਮਯ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡਿਯਾ ਪਰ ਸਬਸੇ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਸ਼ੇਯਰ ਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ:
ਸਚ: ਗ੍ਰਾਹਕੋਂ ਕੋ ਕੋਈ ਭੀ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਨਹੀਂ ਦੇਨਾ ਹੈ। ਯਦਿ ਆਪਕਾ ਬਿਲ ₹500 ਹੈ, ਤੋ ਆਪਕੇ ਖਾਤੇ ਸੇ ਠੀਕ ₹500 ਹੀ ਕਟੇਂਗੇ—ਏਕ ਪੈਸਾ ਭੀ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਨਹੀਂ।
ਸਚ: ਰੇਹਡ਼ੀ-ਪਟਰੀ ਵਾਲੋਂ ਔਰ ₹1 ਲਾਖ ਮਾਸਿਕ ਤਕ ਕਾ ਵ੍ਯਾਪਾਰ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰੋਂ ਕੇ ਲਿਏ MDR ਸ਼ੂਨ੍ਯ (Zero) ਹੈ। ਛੋਟੇ ਵ੍ਯਾਪਾਰਿਯੋਂ ਕੋ ਕੋਈ ਕਟੌਤੀ ਨਹੀਂ ਝੇਲਨੀ ਹੋਗੀ।
ਸਚ: ਗ੍ਰਾਹਕੋਂ ਪਰ MDR ਕਾ ਭਾਰ ਡਾਲਨਾ (ਸਰਚਾਰ੍ਜ ਲਗਾਨਾ) RBI ਔਰ NPCI ਕੇ ਨਿਯਮੋਂ ਕੇ ਤਹਤ ਪੂਰ੍ਣਤਃ ਗੈਰਕਾਨੂਨੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨੇ ਪਰ ਮਰ੍ਚੇਂਟ ਕਾ QR ਕੋਡ ਬ੍ਲੋਕ ਕਿਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ।
ਸਚ: 96% ਸੇ ਅਧਿਕ ਦੈਨਿਕ ਲੇਨ-ਦੇਨ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਮੁਫ਼੍ਤ ਰਹਨੇ ਔਰ ਬਡ਼ੇ ਭੁਗਤਾਨੋਂ ਪਰ ਮਾਤ੍ਰ ₹300 ਕੇ ਕੈਪ ਕੇ ਕਾਰਣ UPI ਆਜ ਭੀ ਨਕਦ ਸਂਭਾਲਨੇ ਕੇ ਜੋਖਿਮ ਔਰ ਕ੍ਰੇਡਿਟ ਕਾਰ੍ਡ (2-3% MDR) ਕੀ ਤੁਲਨਾ ਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਸ੍ਤਾ ਹੈ।
5. ਕਿਸਿ ਮਂਡਿਯੋਂ, ਆਢ਼ਤਿਯੋਂ ਔਰ ਕਿਸਾਨੋਂ ਪਰ ਕ੍ਯਾ ਹੋਗਾ ਅਸਰ?
ਦਿਲ੍ਲੀ ਕੀ ਆਜ਼ਾਦਪੁਰ ਮਂਡੀ ਸੇ ਲੇਕਰ ਮੁਂਬਈ ਕੀ ਵਾਸ਼ੀ ਔਰ ਉਤ੍ਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮਧ੍ਯ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵ ਪਂਜਾਬ ਕੀ ਅਨਾਜ ਮਂਡਿਯੋਂ ਤਕ UPI ਨੇ ਨਕਦ ਚੋਰੀ ਕੇ ਜੋਖਿਮ ਕੋ ਖਤ੍ਮ ਕਰ ਵ੍ਯਾਪਾਰ ਕੋ ਬੇਹਦ ਆਸਾਨ ਬਨਾਯਾ ਹੈ। ਕਿਸਿ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰ ਕੇ ਲਿਏ ਨਏ ਨਿਯਮੋਂ ਕੀ ਸ੍ਥਿਤਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
ਕਿਸਾਨੋਂ ਕੋ ਫਸਲ ਬਿਕ੍ਰੀ ਕਾ ਭੁਗਤਾਨ
ਜਬ ਕੋਈ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ ਯਾ ਆਢ਼ਤੀ ਕਿਸਾਨ ਕੋ ਗੇਹੂਂ, ਧਾਨ, ਸਰਸੋਂ ਯਾ ਸਬ੍ਜੀ ਕੀ ਖਰੀਦ ਪਰ ਸੀਧੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਮੇਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਤੋ ਯਹ P2P ਯਾ ਡਾਯਰੇਕ੍ਟ ਸੇਟਲਮੇਂਟ ਕੇ ਤਹਤ 100% ਮੁਫ਼੍ਤ ਰਹਤਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਕੋ ਪੂਰਾ ਭਾਵ ਮਿਲੇਗਾ।
ਖਾਦ, ਬੀਜ ਔਰ ਕਿਸਿ ਇਨਪੁਟ ਖਰੀਦ
ਖੇਤੀ ਕੀ ਲਾਗਤ ਨ ਬਢ਼ੇ, ਇਸਕੇ ਲਿਏ ਉਰ੍ਵਰਕ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਔਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਬੀਜੋਂ ਕੀ ਦੁਕਾਨੋਂ ਕੋ ਆਵਸ਼੍ਯਕ ਸੇਵਾਓਂ ਮੇਂ ਰਖਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਯਹਾਁ ₹2,000 ਸੇ ਊਪਰ ਕੇ ਬਿਲ ਪਰ ਭੀ ਅਧਿਕਤਮ ਮਾਤ੍ਰ ₹5 ਕਾ ਮਾਮੂਲੀ ਫ੍ਲੈਟ ਕੈਪ ਹੈ।
ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਕਿਰਾਨਾ ਔਰ ਮਂਡੀ ਕੇ ਛੋਟੇ ਸ੍ਟੋਲ
ਮਂਡੀ ਕੇ ਕੈਂਟੀਨ, ਚਾਯਵਾਲੇ, ਤੁਲਾਈ ਓਪਰੇਟਰ ਔਰ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਜਿਨਕਾ ਮਾਸਿਕ ਕਲੇਕ੍ਸ਼ਨ ₹1 ਲਾਖ ਤਕ ਹੈ, ਉਨਕੇ ਲਿਏ MDR 0% ਰਹੇਗਾ।
ਥੋਕ B2B ਵ੍ਯਾਪਾਰਿਕ ਸੇਟਲਮੇਂਟ
ਥੋਕ ਅਨਾਜ ਵ੍ਯਾਪਾਰ ਮੇਂ ਲਾਖੋਂ ਕੇ ਸੌਦੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ₹300 ਕਾ ਅਧਿਕਤਮ ਕੈਪ ਯਹ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬਡ਼ੇ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ ਭੀ ਭਾਰੀ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਸੇ ਸੁਰਕ੍ਸਿਤ ਰਹੇਂ।
6. ਅਕ੍ਸਰ ਪੂਛੇ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ (FAQs)
Q:ਕ੍ਯਾ ਆਮ ਗ੍ਰਾਹਕੋਂ ਕੋ UPI ਸੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨੇ ਪਰ ਅਲਗ ਸੇ ਕੋਈ ਚਾਰ੍ਜ ਦੇਨਾ ਹੋਗਾ?
ਜੀ ਨਹੀਂ, ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਭਾਰਤੀਯ ਰਿਜ਼ਰ੍ਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਔਰ NPCI ਨੇ ਸ੍ਪਸ੍ਟ ਰੂਪ ਸੇ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ ਦਿਯਾ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰਾਹਕੋਂ ਸੇ ਕੋਈ ਭੀ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਚਾਰ੍ਜ ਯਾ MDR ਨਹੀਂ ਵਸੂਲਾ ਜਾ ਸਕਤਾ। ਆਮ ਜਨਤਾ ਕੇ ਲਿਏ UPI ਸੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ 100% ਮੁਫ਼੍ਤ ਹੈ।
Q:ਕ੍ਯਾ ਦੋਸ੍ਤੋਂ ਯਾ ਪਰਿਜਨੋਂ ਕੋ ਪੈਸੇ ਭੇਜਨੇ (P2P ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ) ਪਰ ਕੋਈ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਲਗੇਗਾ?
ਨਹੀਂ। ਪਰਿਜਨੋਂ, ਮਿਤ੍ਰੋਂ ਯਾ ਕਿਸੀ ਭੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੋ ਸੀਧੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਮੇਂ UPI (PhonePe, Google Pay, Paytm, BHIM) ਕੇ ਜ਼ਰਿਏ ਪੈਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਮੁਫ਼੍ਤ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਰਾਸ਼ਿ ਕਿਤਨੀ ਭੀ ਹੋ।
Q:0.4% UPI MDR ਕਾ ਨਿਯਮ ਕ੍ਯਾ ਹੈ ਔਰ ਯਹ ਕਬ ਸੇ ਲਾਗੂ ਹੋਗਾ?
ਯਹ ਨਯਾ ਨਿਯਮ 15 ਅਕ੍ਟੂਬਰ 2026 ਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋਗਾ। ਇਸਕੇ ਤਹਤ ₹2,000 ਸੇ ਅਧਿਕ ਕੇ ਵ੍ਯਾਵਸਾਯਿਕ (P2M) ਮਰ੍ਚੇਂਟ ਭੁਗਤਾਨੋਂ ਪਰ 0.4% MDR ਲਾਗੂ ਹੋਗਾ, ਜਿਸੇ ਕੇਵਲ ਬਡ਼ੇ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ ਵਹਨ ਕਰੇਂਗੇ, ਗ੍ਰਾਹਕ ਨਹੀਂ।
Q:ਕ੍ਯਾ ਸ੍ਥਾਨੀਯ ਕਿਰਾਨਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ, ਚਾਯਵਾਲੇ ਔਰ ਛੋਟੇ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ ਇਸ ਚਾਰ੍ਜ ਸੇ ਮੁਕ੍ਤ ਹੈਂ?
ਹਾਁ! ਜਿਨ ਛੋਟੇ ਵ੍ਯਾਪਾਰਿਯੋਂ ਕਾ ਮਾਸਿਕ UPI ਸਂਗ੍ਰਹ ₹1,00,000 ਤਕ ਹੈ, ਉਨ੍ਹੇਂ MDR ਸੇ ਪੂਰੀ ਛੂਟ ਦੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ₹2,000 ਤਕ ਕੇ ਕਿਸੀ ਭੀ ਭੁਗਤਾਨ ਪਰ ਕੋਈ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
Q:ਮਂਡੀ ਵ੍ਯਾਪਾਰਿਯੋਂ, ਆਢ਼ਤਿਯੋਂ ਔਰ ਕਿਸਾਨੋਂ ਕੇ ਭੁਗਤਾਨੋਂ ਪਰ ਇਸਕਾ ਕ੍ਯਾ ਅਸਰ ਹੋਗਾ?
ਫਸਲ ਬਿਕ੍ਰੀ ਪਰ ਕਿਸਾਨੋਂ ਕੋ ਮਿਲਨੇ ਵਾਲਾ ਭੁਗਤਾਨ P2P ਯਾ ਸੀਧੇ ਬੈਂਕ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੇ ਰੂਪ ਮੇਂ ਮੁਫ਼੍ਤ ਰਹਤਾ ਹੈ। ਸਾਥ ਹੀ ਖਾਦ, ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਬੀਜ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਔਰ ਕਿਸਿ ਉਪਕਰਣੋਂ ਕੀ ਖਰੀਦ ਕੋ ਆਵਸ਼੍ਯਕ ਸੇਵਾਓਂ ਮੇਂ ਰਖਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਪਰ ₹2,000 ਸੇ ਊਪਰ ਅਧਿਕਤਮ ਮਾਤ੍ਰ ₹5 ਕਾ ਫ੍ਲੈਟ ਕੈਪ ਹੈ।
Q:ਬਡ਼ੇ UPI ਟ੍ਰਾਂਜੇਕ੍ਸ਼ਨ ਪਰ ਅਧਿਕਤਮ ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਕੀ ਕ੍ਯਾ ਸੀਮਾ (Cap) ਹੈ?
₹75,000 ਯਾ ਉਸਸੇ ਅਧਿਕ ਕੇ ਬਡ਼ੇ ਭੁਗਤਾਨੋਂ ਪਰ ਵ੍ਯਾਪਾਰਿਯੋਂ ਕੇ ਲਿਏ MDR ਸ਼ੁਲ੍ਕ ਅਧਿਕਤਮ ₹300 ਤਯ (Capped) ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ, ਜਿਸਸੇ ਬਡ਼ੇ ਵ੍ਯਾਪਾਰਿਕ ਲੇਨਦੇਨ ਕਿਫਾਯਤੀ ਬਨੇ ਰਹੇਂ।
Q:ਕ੍ਯਾ ਕੋਈ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ QR ਕੋਡ ਸ੍ਕੈਨ ਕਰਨੇ ਪਰ ਗ੍ਰਾਹਕ ਸੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਪੈਸੇ ਕੀ ਮਾਂਗ ਕਰ ਸਕਤਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, UPI ਭੁਗਤਾਨ ਪਰ ਗ੍ਰਾਹਕੋਂ ਸੇ ਕੋਈ ਸਰਚਾਰ੍ਜ ਯਾ ਕਨ੍ਵੀਨਿਯਂਸ ਫੀਸ ਲੇਨਾ RBI ਔਰ NPCI ਕੇ ਨਿਯਮੋਂ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਵੈਧ ਹੈ। ਗ੍ਰਾਹਕ ਇਸਕੀ ਸ਼ਿਕਾਯਤ ਉਪਭੋਕ੍ਤਾ ਫੋਰਮ ਯਾ ਬੈਂਕ ਮੇਂ ਦਰ੍ਜ ਕਰਾ ਸਕਤੇ ਹੈਂ।
Q:ਸਰਕਾਰ ਔਰ NPCI ਨੇ ਇਤਨੇ ਵਰ੍ਸੋਂ ਕੇ ਜ਼ੀਰੋ MDR ਕੇ ਬਾਦ ਯਹ ਢਾਂਚਾ ਕ੍ਯੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਿਯਾ?
ਹਰ ਮਹੀਨੇ 15 ਅਰਬ ਸੇ ਅਧਿਕ UPI ਲੇਨਦੇਨ ਹੋਨੇ ਕੇ ਕਾਰਣ ਬੈਂਕੋਂ ਔਰ ਪੇਮੇਂਟ ਸ੍ਵਿਚ ਕੇ ਸਰ੍ਵਰ ਇਨ੍ਫ੍ਰਾਸ੍ਟ੍ਰਕ੍ਚਰ, ਸਾਇਬਰ ਸੁਰਕ੍ਸਾ, ਔਰ ਏਆਈ ਆਧਾਰਿਤ ਫ੍ਰੋਡ ਪ੍ਰਿਵੇਂਸ਼ਨ ਕੇ ਲਿਏ ਬਡ਼ੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ। ਯਹ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਬਿਨਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਬ੍ਸਿਡੀ ਕੇ ਡਿਜਿਟਲ ਨੇਟਵਰ੍ਕ ਕੋ ਟਿਕਾਊ ਬਨਾਏ ਰਖਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਕੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤਾਜ਼ਾ ਮਂਡੀ ਭਾਵ ਜਾਨੇਂ — ਬਿਲ੍ਕੁਲ ਮੁਫ਼੍ਤ
ਮਂਡੀ ਟੁਡੇ ਪਰ ਭਾਰਤ ਕੀ 2,000+ ਕਿਸਿ ਉਪਜ ਮਂਡਿਯੋਂ ਸੇ 250+ ਫਸਲੋਂ ਕੇ ਦੈਨਿਕ ਲਾਇਵ ਥੋਕ ਭਾਵ ਔਰ ਆਵਕ ਦਰ ਆਸਾਨੀ ਸੇ ਚੇਕ ਕਰੇਂ।